Tahsil edilemeyen katma değer vergisi şüpheli veya değersiz alacak olarak kabul edilebilir mi?

Levent BAŞAK
Maliye Bakanlığı Gelirler Kontrolörü

İkiyüz on üç sayılı Vergi Usul Kanununun (V.U.K.’nun) 322’nci maddesine göre, kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkan kalmayan alacaklar değersiz alacaktır. V.U.K.’nun 323’ üncü maddesine göre ise, bu maddede belirtilen şartlara haiz alacaklar şüpheli alacak olarak kabul edilmektedir.

Değersiz alacaklar, bu mahiyete girdikleri tarihte tasarruf değerlerini kaybederler ve mukayyet değerleriyle zarara geçirilerek yok edilirler. İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin bu madde hükmüne göre değersiz alacakları, gider kaydedilmek suretiyle yok edilir. Şüpheli alacaklar ise, değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte karşılık ayrılmak suretiyle itfa edileceklerdir.

Makalemizin aşağıdaki bölümlerinden mükellefler (alacaklılar) tarafından borçlulardan tahsil edilemeyen faiz, vade farkı, fiyat farkı, pirim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler ve özellikle bunlara ilişkin katma değer vergisi ile ilgili olarak mükellefler tarafından yapılması gereken dönem sonu işlemleri irdelenecektir. Ancak, makalemizde uygulamada daha çok karşılaşılması nedeniyle özellikle borçluların borcu
nu zamanında ödememesi nedeniyle işletilen faiz ve buna ilişkin katma değer vergisinin tahsil edilememesi halinde bu kalemler için yapılması gereken dönem sonu işlemleri irdelenecektir.